मानिसको जीवन केवल सपना देख्ने यात्रा मात्र होइन; यो सिक्ने, गर्ने र अरूलाई पनि काममा सहभागी गराउने यात्रा हो। सफल जीवनमा तीनवटा कुरा सँगसँगै बढ्नुपर्छ—सीप, इमानदारी र नेतृत्व।
पहिलो कुरा, काम सिक्नु आवश्यक छ। काम नजानेको मानिससँग इच्छा भए पनि परिणाम आउँदैन। सिक्नु भनेको केवल किताब पढ्नु मात्र होइन; हेरेर, गरेर, गल्ती गरेर, सच्याएर र फेरि प्रयास गरेर अघि बढ्नु हो। किसानले खेतबाट सिक्छ, शिक्षकले कक्षाबाट सिक्छ, व्यापारीले बजारबाट सिक्छ, विद्यार्थीले अभ्यासबाट सिक्छ, र नेताले मानिसहरूसँग काम गर्दा सिक्छ। सिक्न छोडेको दिनदेखि मानिसको विकास पनि रोकिन थाल्छ।
दोस्रो कुरा, इमानदारीपूर्वक काम गर्नु जीवनको मेरुदण्ड हो। काम जान्नु राम्रो हो, तर इमानदारी बिना सीप खतरनाक पनि हुन सक्छ। इमानदारीपूर्वक काम गर्नु भनेको कसैले हेरे पनि नहेरे पनि आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्नु हो। समयको सम्मान गर्नु, वचन पूरा गर्नु, गुणस्तरीय काम गर्नु, धोका नदिनु, र आफ्नो श्रमलाई सानो नठान्नु इमानदारीका चिन्हहरू हुन्। मानिसको असली पहिचान उसको पदले होइन, उसले काम गर्ने तरिकाले देखाउँछ।
तेस्रो कुरा, सम्मानपूर्वक काम लिन सिक्नु नेतृत्वको कला हो। अरूबाट काम लिनु भनेको हप्काएर, डराएर, दबाब दिएर काम गराउनु होइन। मानिसलाई सम्मान, स्पष्ट निर्देशन, भरोसा, अवसर र उद्देश्य दिएर काममा सहभागी गराउनु हो। याकलाई काम लगाउन पहिला उसको मन जित्नुपर्छ। कम्प्युटरलाई काम लगाउन सही सिस्टम जान्नुपर्छ। मानिसलाई काममा लगाउन भने उसको आत्मसम्मान, क्षमता र भविष्यलाई बुझ्नुपर्छ।
असल नेतृत्वले मानिसलाई केवल मजदुर जस्तो प्रयोग गर्दैन; उसलाई बढ्न मद्दत गर्छ। उसले भन्छ—"तिमी यो काम गर्न सक्छौ, म तिमीलाई सिकाउँछु, म तिमीलाई भरोसा गर्छु।" यसरी काम लिँदा मानिस थाकेर मात्र होइन, बढेर पनि जान्छ। संस्थामा काम पूरा हुन्छ, र मानिसको जीवनमा पनि विकास हुन्छ।
त्यसैले जीवनको राम्रो बाटो यस्तो छ:
पहिले सिक्ने, त्यसपछि इमानदारीपूर्वक गर्ने, अनि अरूलाई सम्मानपूर्वक सहभागी गराउने।
जसले काम सिक्छ, ऊ सक्षम हुन्छ। जसले इमानदारीपूर्वक काम गर्छ, ऊ विश्वासिलो हुन्छ। जसले सम्मानपूर्वक काम लिन सिक्छ, ऊ नेता बन्छ।
जीवनको कला यही हो—आफू बढ्नु, कामबाट चरित्र बनाउनु, र अरूलाई पनि सम्मानका साथ अगाडि बढाउनु।